Je eerste controle-opdracht draait niet om antwoorden, maar om vragen.

Je hebt gesolliciteerd, gesprekken gevoerd, misschien zelfs al een paar collega’s ontmoet. En dan is het zover: je eerste werkdag. Vol goede moed stap je het kantoor binnen. Nieuwe gezichten, nieuwe systemen, een nieuwe omgeving. Alles voelt tegelijkertijd professioneel, interessant en een klein beetje overweldigend.

Misschien herken je het gevoel wel van je eerste schooldag. Iedereen lijkt elkaar al te kennen. Gesprekken gaan over klanten, dossiers en afkortingen waar jij nog nooit van hebt gehoord. Terwijl collega’s moeiteloos praten over risicoanalyses, materialiteit en controlewerkzaamheden, probeer jij vooral bij te houden waar het gesprek eigenlijk over gaat.

Alsof dat nog niet genoeg is, krijg je vaak al snel je eerste controle-opdracht. Dat klinkt indrukwekkend – en dat is het ook. Je draagt immers direct bij aan een wettelijke controle. Maar anders dan veel studenten vooraf denken, draait die eerste opdracht niet om ingewikkelde vaktechnische vraagstukken of het zelfstandig oplossen van complexe problemen.

Sterker nog: je eerste controle-opdracht draait vooral om leren en fouten maken.

Leren hoe een controledossier is opgebouwd. Leren hoe collega’s samenwerken. Leren waarom bepaalde werkzaamheden worden uitgevoerd. En vooral: leren welke vragen je moet stellen. Hierbij een paar handige vragen die je kan stellen:

• Waarom voeren we deze controlewerkzaamheid eigenlijk uit?
• Welk controledoel proberen we met deze werkzaamheid af te dekken?
• Hoe draagt deze test bij aan onze uiteindelijke controleverklaring?
• Welke risico’s proberen we met deze werkzaamheden te ondervangen?
• Waar moet ik specifiek op letten bij het beoordelen van deze informatie?
• Wanneer is de verkregen controle-informatie voldoende en geschikt?
• Welke afwijkingen of bijzonderheden zouden een signaal kunnen zijn?
• Hoe documenteer ik mijn werkzaamheden op een goede en navolgbare manier?
• Wat zou jij als ervaren collega als eerste controleren?
• Heb ik de opdracht goed begrepen of mis ik nog belangrijke context?

Je wilt laten zien dat je capabel bent. Dat je niet voor niets bent aangenomen. Daardoor ontstaat soms de neiging om zo lang mogelijk zelf te blijven zoeken naar antwoorden. Want wat als je vraag eigenlijk heel simpel blijkt te zijn? Schroom niet! Tegen mij werd er bijvoorbeeld gezegd: “als je ergens over twijfelt, gelijk vragen! Er bestaan geen domme vragen, alleen domme antwoorden.”

De werkelijkheid is gelukkig anders. Niemand verwacht dat een eerstejaarsstudent of beginnend assistent-accountant direct alle antwoorden kent. Je bent aangenomen vanwege je potentieel, niet vanwege je ervaring. Collega’s weten dat. Sterker nog, vaak zien zij liever iemand die actief vragen stelt dan iemand die stil blijft en hoopt dat het vanzelf duidelijk wordt.

En juist daar zit vaak de grootste les van die eerste periode. Waar je tijdens je studie gewend bent om antwoorden te geven, draait het in de praktijk veel vaker om het stellen van de juiste vragen: “Waarom voeren we deze controle uit? Waar kijken we precies naar? Wat zegt deze informatie eigenlijk? Hoe draagt dit bij aan de controleverklaring?”

Hoe nieuwsgieriger je bent, hoe sneller je groeit.

Achteraf blijkt voor veel accountants dat hun eerste werkdag niet zozeer het begin was van een baan, maar van een leerproces. Een proces waarin je ontdekt dat niemand alles weet, dat fouten maken erbij hoort en dat ontwikkeling vaak begint met toegeven dat je iets nog niet begrijpt.

Dus als je binnenkort aan je eerste werkdag begint en het gevoel hebt dat iedereen verder is dan jij: maak je geen zorgen. Vrijwel iedere accountant heeft ooit op dezelfde plek gezeten. De collega’s die vandaag moeiteloos door een dossier navigeren, waren ooit ook degene die zich afvroegen waar ze moesten klikken.

Je eerste controle-opdracht draait daarom niet om wat je al weet. Het draait om wat je bereid bent te leren. Dat is uiteindelijk veel belangrijker.