Een leadsheet in Microsoft Copilot, een paar minuten wachten en de output staat klaar. Steeds meer accountancykantoren maken gebruik van AI, en dat merk ik ook in mijn eigen werkzaamheden. Werkzaamheden die vroeger onderdeel waren van het leerproces van een junior accountant, worden tegenwoordig vaak uitgevoerd met slechts een paar prompts: instructies of vragen waarmee AI een taak uitvoert of een antwoord genereert. Hierdoor verandert niet alleen de manier waarop we werken, maar ook de manier waarop we het vak leren.  

Dat biedt veel voordelen, maar zet mij ook aan het denken. Wanneer het traditionele juniorwerk verdwijnt, komt namelijk ook een belangrijk deel van ons leerproces onder druk te staan. Want als de junior verdwijnt, verdwijnt uiteindelijk ook de senior. Wie draagt het vak nog over als niemand de kans krijgt om het van onderaf te leren? 

De ontwikkeling van AI 

AI ontwikkelt zich in hoog tempo binnen de accountancy. Waar we aan het begin van het jaar nog zelfstandig een leadsheet invulden, kan AI deze nu binnen enkele minuten genereren. Niet alleen routinematige werkzaamheden, maar ook steeds complexere analyses worden door AI ondersteund. Dit levert organisaties tijdswinst en kostenbesparingen op. Tegelijkertijd verandert hierdoor de manier waarop wij als junioren het vak leren. 

Professionele oordeelsvorming in gevaar? 

Als junior accountant merk ik dat werkzaamheden die vroeger onderdeel waren van het leerproces, steeds vaker worden geautomatiseerd. Hierdoor wordt het lastiger om de achterliggende gedachte, risico’s en controlewerkzaamheden echt te begrijpen. Wanneer wij deze basis onvoldoende beheersen, kunnen we ook de output van AI minder goed kritisch beoordelen. Daarmee komt niet alleen onze professionele oordeelsvorming onder druk te staan, maar mogelijk ook de kwaliteit van ons werk. 

Tegelijkertijd maakt AI medewerkers niet automatisch overbodig. De verwachting is juist dat medewerkers zich meer gaan richten op het beoordelen van resultaten, communicatie en complexere keuzes (Accountancy Vanmorgen, 2026). Juist daarom vind ik het belangrijk dat junioren niet alleen leren hoe ze AI moeten gebruiken, maar vooral ook leren om de uitkomsten ervan kritisch te beoordelen. 

Van papieren dossiers naar AI 

Daarnaast dreigt er naar mijn mening een kenniskloof te ontstaan. Veel ervaren accountants hebben het vak geleerd door jarenlang met papieren dossiers, fysieke bewijsstukken en handmatige controles te werken. Tijdens dat proces bouwden zij stap voor stap vakkennis en inzicht op. Junioren groeien daarentegen op met geautomatiseerde systemen en AI. Dat is efficiënt, maar het risico bestaat dat wij minder diepgaande kennis ontwikkelen van het proces achter de uitkomst. 

Een Amerikaanse studie laat zien dat vooral werkzaamheden die relatief eenvoudig door AI kunnen worden overgenomen onder druk staan. Bij accountants en boekhouders nam het aantal startersbanen volgens de studie met ongeveer 20 procent af (Accountancy Vanmorgen, 2025). Dat maakt mij juist extra bewust van het belang van een goede basis als junior. 

Minder ruimte voor junioren 

Juist hierin schuilt een interessante paradox. Door AI kunnen kantoren meer werk uitvoeren met mogelijk minder junioren. Soms ben ik dankzij AI sneller klaar met een opdracht dan verwacht. Dat voelt efficiënt, maar tegelijkertijd merk ik dat ik hierdoor minder tijd besteed aan werkzaamheden die mij juist helpen het vak te begrijpen. 

De werkzaamheden verdwijnen dus niet alleen; mogelijk verandert ook de positie van de junior op de arbeidsmarkt. Starters zullen zich naar mijn mening steeds meer moeten onderscheiden met vakkennis, technologische vaardigheden en kritisch denkvermogen. Tegelijkertijd betekent dit niet dat er geen plek meer is voor junioren. Kantoren kunnen hen juist sneller laten doorgroeien naar complexere werkzaamheden, mits er voldoende begeleiding blijft. 

Wat kunnen wij als junioren zelf doen? 

1. Vraag jezelf altijd af waarom een controle wordt uitgevoerd en niet alleen hoe. 
2. Controleer AI-output kritisch en neem deze niet automatisch over. 
3. Verdiep je in de achterliggende risico’s van een controlepost. 
4. Durf werkzaamheden soms handmatig uit te voeren om het proces beter te begrijpen. 
5. Laat AI niet je nieuwsgierigheid vervangen. Vraag door totdat je begrijpt hoe een uitkomst tot stand is gekomen. 

Conclusie 

Persoonlijk ben ik geen tegenstander van AI. Integendeel, ik gebruik het zelf en zie dagelijks hoeveel efficiëntie en mogelijkheden de technologie biedt. Toch moeten wij als junioren kritisch blijven kijken naar wat automatisering betekent voor onze ontwikkeling. De kracht van ons vak zit niet alleen in een goede uitkomst, maar vooral in het begrijpen van het proces erachter. 

Daarom ligt er ook een verantwoordelijkheid bij onszelf. We moeten AI gebruiken om slimmer en efficiënter te werken, zonder te stoppen met leren en vragen stellen. AI mag ons ondersteunen, maar mag onze vakkennis, nieuwsgierigheid en professioneel-kritische instelling niet vervangen. Alleen dan kunnen wij uitgroeien tot de ervaren accountants van morgen. 

Bronnen 

• Accountancy Vanmorgen. (2025, 28 augustus). Amerikaanse studie: 20% minder starters in accountancy door AI. Accountancy Vanmorgen. 

• Accountancy Vanmorgen. (2026, 4 augustus). AI neemt werk over, maar maakt medewerkers niet zomaar overbodig. Accountancy Vanmorgen.