Dit artikel is het vervolg op “Werken, studeren en ondernemen: in balans”, waarin ik schreef over het combineren van mijn werk in de controlepraktijk, mijn studie aan Nyenrode en het opzetten van JL FinTech B.V. In dit artikel ga ik dieper in op mijn visie op het veranderende accountantsberoep.

De accountancysector staat aan de vooravond van een fundamentele transformatie. Recente nieuwsberichten schetsen een beeld van een sector die worstelt met capaciteitsproblemen, kwaliteitsvraagstukken en toenemende regeldruk. Tegelijkertijd spreken dezelfde platforms over de belofte van artificial intelligence en data-analytics als antwoord op deze uitdagingen. Maar tussen het probleem en de belofte zit een kloof die niet alleen technologisch is, maar vooral conceptueel.

Die kloof zie ik dagelijks. En juist daarom wil ik mijn visie delen op waar het beroep naartoe kan bewegen.

De kern van het beroep

Vraag een accountant wat het mooiste is aan zijn vak, en je krijgt zelden het antwoord: “het verwerken van stukken” of “het documenteren van informatie”. De mooie kant van de accountancy zit elders: in analyse, in inzicht, in professioneel oordeel. Het gaat om het doorzien van cijfers, het begrijpen van bedrijfsprocessen, het signaleren van risico’s en het voeren van gesprekken die ertoe doen.

Werk dat professionals de ruimte geeft om echt waarde toe te voegen.

Maar de realiteit is anders. Een groot deel van de werkweek gaat verloren aan het verwerken, structureren en documenteren van informatie. Handelingen die noodzakelijk zijn voor de kwaliteit en controleerbaarheid van het dossier, maar die de accountant afleiden van waar het werkelijk om draait. Niet omdat documentatie onbelangrijk is, maar omdat de huidige werkwijze structureel tijd claimt die beter besteed kan worden.

Tijd als bottleneck

Tijd is schaars in de controlepraktijk. Deadlines stapelen zich op, kantoren kampen met onderbezetting en medewerkers ervaren toenemende werkdruk. Iedereen kent de piekperiodes waarin het gevoel heerst dat er simpelweg te veel werk is voor de beschikbare uren.

Maar het probleem is niet alleen de hoeveelheid werk. Het probleem is ook wáár die tijd naartoe gaat. Te veel uren verdwijnen in repetitieve vastlegging: het overnemen van informatie in memo’s, het ordenen van stukken, het consistent maken van werkdocumenten. Dit zijn handelingen die weinig inhoudelijke waarde toevoegen, maar wel noodzakelijk zijn binnen het huidige systeem.

De vraag die ik mezelf regelmatig stel: wat als die uren vrijkomen voor analyse en oordeelsvorming?

Kwaliteit door standaardisatie

Naast tijd speelt ook kwaliteit een centrale rol. In de controlepraktijk zie ik dat dossiers sterk kunnen verschillen per medewerker, per team en zelfs per project. Niet qua inhoud, maar qua structuur, formulering en detailniveau. Het gevolg is dat reviewrondes tijdrovend en soms inefficiënt zijn. Reviewers moeten zich inlezen in wisselende formats en formuleringen, wat het proces vertraagt en vatbaar maakt voor miscommunicatie.

Standaardisatie is hierin geen beperking, maar een versnelling. Wanneer vastlegging consistent is vormgegeven, ontstaat overzicht. Reviewers kunnen sneller tot de kern komen. Medewerkers weten wat er verwacht wordt. En de accountant kan zich focussen op de inhoud in plaats van op het tijdig verwerken en documenteren van informatie.

Tijd en kwaliteit zijn daarmee geen losse uitdagingen, maar twee kanten van dezelfde beweging. De oplossing hoeft niet alleen te liggen in harder werken, meer capaciteit of extra controlelagen. Juist door slimmer te werken en nieuwe technologische mogelijkheden bewust in te zetten, ontstaat ruimte om het beroep anders in te richten. Daar komt artificial intelligence in beeld.

De belofte van AI

Artificial intelligence biedt een antwoord, maar niet het antwoord dat sommigen verwachten. AI gaat de accountant niet vervangen. Het beroep draait om vertrouwen, oordeelsvorming en menselijke interactie, zaken die niet geautomatiseerd kunnen worden.

Wat AI wél kan doen, is ondersteunen. Het kan informatie verwerken, patronen herkennen, en analyses genereren die de accountant helpen bij zijn oordeelsvorming. Het kan repetitieve documentatietaken overnemen en zorgen voor consistente vastlegging. En het kan dat alles doen op een manier die transparant, controleerbaar en veilig is.

Precies vanuit die overtuiging hebben wij AIRA ontwikkeld. Een platform dat analyses automatiseert, consistente output levert en direct bruikbare vastleggingen genereert. Daarbij blijft de accountant altijd in control. Geen black box, maar een instrument dat ondersteunt waar ondersteuning nodig is.

Een nieuw tijdperk

Het accountantsberoep staat niet stil. De komende jaren zullen we een verschuiving zien: van administratieve verwerking naar strategische analyse, van dossieropbouw naar inzichtgeneratie, van reactief documenteren naar proactief adviseren.

Dat vraagt om aanpassingsvermogen. Van professionals, van kantoren, en ook van technologiepartners. Niet door te wachten tot de markt beweegt, maar door nu al stappen te zetten die de toekomst voorbereiden.

Voor mij persoonlijk betekent dat het combineren van mijn werk in de controlepraktijk met het ontwikkelen van software die diezelfde praktijk ondersteunt. Het is de wisselwerking waar ik eerder over schreef: de praktijk stuurt de innovatie, en de innovatie versterkt de praktijk.

Focus op wat belangrijk is

De mooie kant van ons beroep verdient bescherming. Niet door harder te werken, maar door slimmer te werken. Door tijd vrij te maken voor analyse en inzicht. Door kwaliteit te borgen via consistentie. En door AI in te zetten als instrument, niet als vervanging.

Dat is waar ik aan bouw, en dat is waar ik in geloof: een toekomst waarin de accountant zich kan focussen op wat belangrijk is.