De Nederlandse accountancybranche is volop in beweging. Fusies, overnames en de instroom van private equity zorgen voor groei en innovatie, maar zetten ook de identiteit en onafhankelijkheid van kantoren onder druk.

Fusies en overnames: schaalvergroting als motor

De afgelopen jaren zagen we opvallende voorbeelden van fusies en overnames in de accountancy. Zo sloot het Noord-Hollandse full-servicekantoor Omnyacc zich in 2025 aan bij PIA Group. Met deze stap verstevigde PIA Group haar positie en schoof ze dichter richting die felbegeerde plek in top tien van de Nederlandse markt. Ook de Unia Groep liet zich gelden: in 2024 fuseerde zij met kantoren als Verstegen, Schuiteman en Meerwijk Allister, later aangevuld met de Schipper Groep. Dankzij de steun van investeerder Capital A ontstond een organisatie met een omzet van meer dan honderd miljoen euro.

Voor- en nadelen

Deze schaalvergroting biedt meer slagkracht, een grotere klantenbasis en ruimte voor digitalisering. Toch brengt het ook uitdagingen met zich mee: cultuurverschillen, verlies van autonomie en de vraag hoe persoonlijke klantrelaties behouden blijven.

Private equity: kapitaal en controverse

Private equity (PE) is inmiddels niet meer weg te denken uit de sector. De inbreng van investeerders maakt ambitieuze groeiplannen mogelijk, maar gaat niet zonder controverse. Zo betaalde de Unia Groep in 2025 een goodwill-premie van maar liefst 186,5 miljoen euro – circa drie keer de omzet (wat significant is) – voor de overname van Verstegen en Schuiteman. Crowe Foederer sloot zich in datzelfde jaar aan bij Rivean Capital, met als doel de omzet en het personeelsbestand te verdubbelen en zo op te schuiven richting de top tien.

Voor- en nadelen

PE kan buy-and-build-strategieën versnellen en internationale expansie mogelijk maken. Tegelijkertijd leidt de druk op rendement en snelle groei soms tot spanningen binnen organisaties en een risico op verlies van identiteit.

Strategische allianties: samenwerken zonder te fuseren

Niet ieder kantoor kiest voor fusies of private equity. Strategische allianties bieden de kans om kennis te delen en toegang te krijgen tot grotere klanten, zonder de eigen zelfstandigheid te verliezen. Voorbeelden zijn de samenwerking tussen Qconcepts en VanLoman onder de noemer ‘Home of Quality’, de Mazars North America Alliance en de toetreding van Vallei tot de Praxity Alliance in 2024.

Het grote verschil met private equity is dat er geen sprake is van eigendomsverandering of druk van externe aandeelhouders. Kantoren behouden hun identiteit, beslissingsbevoegdheid en cultuur. Wel kunnen ze profiteren van internationale zichtbaarheid, gezamenlijke innovatieprojecten en kennisuitwisseling.

Voor- en nadelen

Allianties vergroten de slagkracht en internationale reikwijdte, maar brengen ook afhankelijkheden en afstemmingsvraagstukken met zich mee.

Mijn visie

Fusies, overnames en private equity-deals kunnen in deze tijd een groot voordeel zijn om mee te kunnen gaan in de hedendaagse ontwikkelingen. De accountancysector staat onder druk door personeelstekorten, technologische ontwikkelingen zoals AI en nieuwe wet- en regelgeving, waaronder de CSRD. Deze uitdagingen vragen om forse investeringen. Grotere organisaties en investeerders kunnen het kapitaal en de schaal bieden die nodig zijn om kwaliteit en innovatie te waarborgen. Er is daarmee ook ruimte voor maatwerk.

De keerzijde is echter onmiskenbaar: veranderingen in structuur en cultuur zijn onvermijdelijk. Er komen nieuwe standaarden, andere werkwijzen en mogelijk meer nadruk op omzetgroei, wat kan leiden tot hogere werkdruk en verandering van de interne sfeer. Kantoren moeten zich afvragen of de voordelen van kapitaal en schaal opwegen tegen deze risico’s, en vooral hoe zij hun eigen cultuur en waarden daarin kunnen bewaken. Er kan ontevredenheid ontstaat wat grote gevolgen kan hebben zoals meer personeel uit dienst dan in dienst en ontevredenheid van de klant door bijvoorbeeld nieuwe werkwijzen.

Daar komt bij dat private equity invloed kan hebben op de onafhankelijkheid van de accountant. De accountant dient in het maatschappelijk verkeer een betrouwbare en onafhankelijke rol te vervullen. Wanneer investeerders te sterk sturen op rendement of snelle groei, kan dit botsen met de publieke taak en de controlefunctie. In de praktijk ligt bij PE vaak het commerciële belang initieel hoger dan de kwaliteit of de klantrelatie. Hierdoor kan spanning ontstaan tussen de druk om te presteren en de verantwoordelijkheid om kwaliteit en onafhankelijkheid te waarborgen. Het is daarom essentieel dat kantoren duidelijke waarborgen inbouwen zodat commerciële belangen niet ten koste gaan van onafhankelijkheid, objectiviteit en uiteindelijk het vertrouwen van de samenleving.

De accountancy is bezig met grote veranderingen. De vraag is niet óf je meebeweegt, maar hóe. Wat denk jij: is private equity de redding van de sector, of juist een bedreiging voor de onafhankelijkheid én de cultuur van de accountant?